Przedszkole nr 25 "BAJKA"
w Konine

                         Przedszkole Nr 25 „BAJKA” w Koninie

                  „Kształtowanie kompetencji kluczowych u dzieci”

                            Założenia na rok szkolny 2025/2026

Zalecenie Parlamentu Europejskiego w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie zawiera rekomendacje dla państw członkowskich, aby rozwijały ofertę kompetencji dla wszystkich w ramach ich strategii uczenia się przez całe życie, aby:

• kształcenie i doskonalenie oferowały wszystkim młodym ludziom środki w celu rozwijania kompetencji kluczowych na poziomie dającym im odpowiednie przygotowanie do dorosłego życia oraz stanowiącym podstawę dla dalszej nauki i życia zawodowego;
• dostępna była właściwa oferta dla tych młodych ludzi, którzy z powodu trudności edukacyjnych wynikających z okoliczności osobistych, społecznych , kulturowych lub ekonomicznych potrzebują szczególnego wsparcia dla realizacji swojego potencjału edukacyjnego.  

Kompetencje kluczowe – to „ Połączenie wiedzy, umiejętności i postaw odpowiednich do sytuacji. Kompetencje kluczowe to te, których wszystkie osoby potrzebują do samorealizacji          i rozwoju osobistego , bycia aktywnym obywatelem integracji społecznej i zatrudnienia (…)."  

Kompetencje kształtują się:

1.Świadomie:

• od nieświadomej niekompetencji (nie wiem, że nie wiem/umiem),
• poprzez świadomą niekompetencję (wiem, że nie wiem/umiem),
• świadomą kompetencję (wiem, że wiem/umiem)
• aż do nieświadomej kompetencji (nie wiem, że wiem/umiem)

2. Poprzez obserwację i naśladowanie – modelowanie. Nieświadomie nabywamy jakieś kompetencje.  

Kompetencje kluczowe odgrywają w przedszkolu wyjątkową rolę.

Stanowią podstawowe, najważniejsze i najistotniejsze umiejętności, które powinno nabyć każde dziecko.

GŁÓWNY CEL WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO TO  WSPARCIE CAŁOŚCIOWEGO ROZWOJU DZIECKA. 

W części „Warunki i sposób realizacji” podstawy programowej wychowania przedszkolnego czytamy:

„ WSPÓŁCZESNY PRZEDSZKOLAK FUNKCJONUJE W DYNAMICZNYM , SZYBKO ZMIENIAJĄCYM SIĘ OTOCZENIU, STĄD PRZEDSZKOLE POWINNO STAĆ SIĘ MIEJSCEM, W KTÓRYM DZIECKO OTRZYMA POMOC W JEGO ROZUMIENIU”.  

REALIZUJĄC PODSTAWĘ PROGRAMOWĄ W PRZEDSZKOLU ROZWIJAMY KOMPETENCJE  KLUCZOWE  

 Podstawa programowa a kompetencje kluczowe.  

Proces kształtowania i rozwijania kompetencji kluczowych trwa przez całe życie, a jego instytucjonalnym początkiem jest uczestnictwo dziecka w różnych formach edukacji przedszkolnej.

Na tym etapie rozwojowym i edukacyjnym szczególną uwagę należy zwrócić na:

• modelowanie,
• naśladowanie pozytywnych wzorców,
• świadome tworzenie sytuacji pozwalających na aktywne uczestnictwo dziecka w różnych formach edukacji przedszkolnej,
• odczuwanie i eksplorację dostępnej przestrzeni, 
• zastosowanie zasad indywidualnego podejścia do każdego dziecka 

PRZYKŁADY DZIAŁAŃ PRZEDSZKOLA W ZAKRESIE ROZWIJANIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH.  

1. POROZUMIEWANIE SIĘ W JĘZYKU OJCZYSTYM.

Jest to zdolność do codziennego komunikowania się dziecka w środowisku przedszkolnym          z dorosłymi i innymi dziećmi (np. komunikowanie własnych potrzeb, emocji, opowiadanie          o zdarzeniach, odpowiadanie na pytania).

A tak realizujemy to w przedszkolu

Codzienne wspomaganie rozwoju mowy poprzez:

– słuchanie utworów literackich czytanych zarówno przez nauczyciela, jak i zaproszonych gości;

– wypowiedzi spontaniczne i kierowane;

– ćwiczenia pamięci odtwórczej, nauka wierszy, ról;

– odgrywanie scenek (drama, zabawy paluszkowe, tatr kukiełkowy, pacynki);

– występy artystyczne dzieci w uroczystościach przedszkolnych;

– uczestnictwo w konkursach;

– wypowiadanie się dziecka na własny temat;

– prowadzenie codziennych różnorodnych zabaw logopedycznych (artykulacyjnych, oddechowych);

– ćwiczenia grafomotoryki ręki jako przygotowanie do pisania (np. plastelina, ciastolina, gazety, masa solna;

– wprowadzanie liter, naukę czytania prostych wyrazów i zdań;

– kreślenie szlaczków literopodobnych na różnorodnym podłożu, kreślenie liter po śladzie            i samodzielnie.  

2. POROZUMIEWANIE SIĘ W JĘZYKACH OBCYCH.

Opiera się na wprowadzaniu zabaw językowych, używaniu prostych zwrotów w języku obcym   w sytuacjach codziennych i w zabawie. Istotnym elementem jest wprowadzenie dziecka              w odmienne od znanych i typowych sytuacji społecznych, wskazywanie na bogactwo kulturowe, społeczne i językowe innych narodów.

A tak realizujemy to w przedszkolu

W ramach realizacji zadań z tego obszaru dzieci uczestniczą w zajęciach języka angielskiego     2 x w tygodniu po 30 minut , dzieci młodsze – 2x w tygodniu po 15 minut (ponadto nauczycielki w grupach utrwalają zwroty w j. angielskim). Podczas zajęć przedszkolaki poznają i utrwalają podstawowe słowa i zwroty w języku angielskim (np. podają swoje imię, wiek, określają nastrój, liczą, nazywają kolory, części ciała, ubrania, podają nazwy zwierząt, części garderoby), śpiewają i tańczą do piosenek po angielsku. Poznają kulturę innych narodów.  

3. KOMPETENCJE MATEMATYCZNE I PODSTAWOWE KOMPETENCJE NAUKOWO-TECHNICZNE.

Jest to umiejętność wykorzystywania myślenia matematycznego i logicznego w celu rozwiązywania problemów wynikających z codziennych sytuacji. Podstawowe kompetencje naukowo-techniczne odnoszą się do wykorzystywania i stosowania wiedzy oraz sposobów objaśniających świat przyrody, czyli eksperymentowanie, obserwowanie zjawisk, sprawdzanie, majsterkowanie.

A tak realizujemy to w przedszkolu

Kompetencje matematyczne:

• codzienne zabawy w przeliczanie, klasyfikowanie, mierzenie, ważenie, rozróżnianie stron: lewa/prawa;
• realizacja ćwiczeń m.in. przeliczanie, porównywanie liczebności, stosowanie liczebników porządkowych, orientacja w schemacie ciała i w przestrzeni oraz na kartce, pomiary długości, klasyfikowanie, przekształcanie, rytm, następstwo czasu;
• zabawy eksperymentalno-doświadczalne, kulinarne.

Kompetencje naukowo-techniczne:

• codzienne działania m.in. obserwacje zjawisk atmosferycznych, przyrodniczych, prowadzenie kalendarza pogody,  prowadzenie czasowych „ogródków” w salach;
• zabawy mikroskopem, lupą itp.;
• zabawy z wykorzystaniem bezpiecznych narzędzi (zabawy majsterkowicza);
• zabawy eksperymentalno-doświadczalne (poznawanie podstawowych praw fizycznych, chemicznych), plastyczne, przestrzenne.  

4. KOMPETENCJE INFORMATYCZNE.

Realizowane są poprzez działania wprowadzające dziecko w przestrzeń wirtualną, podejmowanie samodzielnej aktywności poznawczej, w tym zabawy projektowe, konstrukcyjne, pracę techniczną i plastyczną.

A tak realizujemy to w przedszkolu

Wykorzystywanie narzędzi TIK (np. magnetofon, rzutnik, laptop, komputer, aparat cyfrowy, dyktafon, kamera, itp.) w różnych sytuacjach i przy różnych zadaniach, wykorzystywanie Internetu – oglądanie prezentacji i filmów edukacyjnych, spektaklów teatralnych, zabawy           w kodowanie i dekodowanie.  

5. UMIEJĘTNOŚĆ UCZENIA SIĘ.

Przedszkole to pierwsze metodyczne doświadczenie dziecka związane z uczeniem się – uczeniem się konsekwentnym, możliwie świadomym i ukierunkowanym na osiągniecie konkretnych celów. Rolą przedszkola jest poznanie indywidualnych cech, preferencji dziecka, dobór odpowiednich metod i form pracy, by przygotować dziecko do różnych form nauki – pracy grupowej i indywidualnej oraz do różnorodności stylów uczenia się, tworząc dzieciom sytuacje, w których uczą się one gospodarowania czasem przeznaczonym na zabawę, współpracują przy wykonywaniu zadania i biorą odpowiedzialność za wynik swoich działań.

A tak realizujemy to w przedszkolu

Kompetencja ta jest kształtowana poprzez realizację wszystkich obszarów podstawy programowej wychowania przedszkolnego.

• Podczas wszelkich zajęć dzieci kształtują umiejętność obserwacji i wyciągania wniosków z własnych działań prowadzonych w przedszkolu, uczą się konkretnych zachowań           i reakcji.
• Dzieci wdrażane są do samodzielnego zdobywania wiedzy przy pomocy różnorodnych źródeł wiedzy (tradycyjnych i nowoczesnych) oraz do współpracy i współdziałania         w zespole, grupie, ale też pracy indywidualnej.
• Stosowanie wzmocnień pozytywnych, praca w grupach mieszanych wiekowo – uczenie się od siebie, praca zespołowa.  

6. KOMPETENCJE SPOŁECZNE I OBYWATELSKIE.

Na etapie przedszkolnym to zdolność do stopniowego wychodzenia poza obszar rodziny, do pracy z innymi w grupie przedszkolnej. Istotne jest, aby dziecko zrozumiało obyczaje i sposoby funkcjonowania osób w różnych społeczeństwach i środowiskach, dostrzegało różnorodność zachowań, a stopniowo też postaw.

A tak realizujemy to w przedszkolu

Realizacja tych treści odbywa się nieustannie, podczas wszystkich sytuacji z jakimi stykamy się w przedszkolnej rzeczywistości, a ich celem jest wykształcenie u dzieci postaw społecznie pożądanych:

• budzenie zainteresowania historią swojej rodziny, okolicy, kraju;
• stosowanie zwrotów grzecznościowych, kulturalne zachowanie podczas różnorodnych sytuacji;
• umiejętność współpracy, otwartość, bezkonfliktowość, tolerancja, przy jednoczesnym eliminowaniu postaw społecznie niepożądanych, służą temu tworzone w grupach kodeksy zachowania;
• nauka patriotyzmu (przez obchody m.in. Dnia Niepodległości, Dnia Flagi);
• udział w akcjach charytatywnych, spacery, wycieczki do różnych miejsc użyteczności publicznej (sklep, zakład fryzjerski, biblioteka, apteka);
• spotkania z przedstawicielami różnych zawodów (pielęgniarka, ratownik medyczny, policjant, strażak) i z rodzicami, którzy prezentują swoje zawody.  

7. INICJATYWNOŚĆ I PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ.

Należy to rozumieć jako zdolność do wcielania pomysłów w czyn. Kompetencja ta obejmuje stwarzanie dzieciom warunków do samodzielnego eksplorowania świata, eksperymentowania, doświadczania. Inicjatywność i przedsiębiorczość są rozwijane wielopłaszczyznowo, i co ważne, ich elementy są obecne podczas wszystkich działań edukacyjnych, wychowawczych                      i opiekuńczych, w których uczestniczy dziecko w przedszkolu.

A tak realizujemy to w przedszkolu

Każdorazowo stwarzane są okazje pozwalające dzieciom samodzielnie doświadczać, eksperymentować, eksplorować, np.:

• robienie kanapek, sałatek, szaszłyków, pieczenie;
• malowanie, rysowanie, wydzieranie, lepienie, układanie klocków;
• codzienne zabawy na placu zabaw, w sali gimnastycznej, w kącikach zainteresowań, zabawy doświadczalne i eksperymentalne, granie w gry zespołowe typu, np. „chińczyk”, warcaby.

Dzieci współpracują podczas stawiania im zadań do wykonania w parach, grupach czy zespołach, co pozwala im działać i poczuć odpowiedzialność za ostateczny efekt swoich działań, warsztaty plastyczne, kulinarne, wycieczki (piesze i autokarowe).  

8. ŚWIADOMOŚĆ I EKSPRESJA KULTURALNA.

Praca w tym obszarze ukierunkowana jest na twórcze wyrażanie doświadczeń i emocji za pośrednictwem różnorodnych środków ekspresji: muzyki, sztuk teatralnych, literatury i sztuk wizualnych. Doświadczania takie pozwalają na wyrażenie przez dziecko różnorodnych stanów emocjonalnych, wyzwolenie pozytywnych emocji, a przez to otwarcie się na nowości i pomagają w nawiązaniu relacji.

A tak realizujemy to w przedszkolu

Te kompetencje przedszkolaki nabywają poprzez:

• codzienne malowanie (w tym nietypowymi technikami, np. malowanie gąbkami), rysowanie;
• śpiewanie, taniec;
• udział w przedstawieniach teatralnych, teatrzykach w przedszkolu i wyjazdowych;
• wystawy prac dzieci (sala, korytarze, szatnia, strona internetowa), udział w różnych uroczystościach - jako mali aktorzy (Święto Niepodległości, Jasełka, Dzień Babci            i Dziadka, Dzień Rodziny, Pasowanie na Przedszkolaka, pożegnanie przedszkola, itp.) wystawy prac dzieci (sala, korytarze, szatnia, strona internetowa),